Viti 2022 për SHUKALB në fokus – Mesazh nga Elisabeta Poçi, Drejtore Ekzekutive

Viti 2022 për SHUKALB në fokus – Mesazh nga Elisabeta Poçi, Drejtore Ekzekutive

Të nderuar Anëtarë, Partnerë dhe Miq,

Ndërsa përgatitemi për të hyrë në Vitin e Ri, dëshirojmë t’ju urojmë të gjithëve një Vit të Ri të gëzuar, të begatë dhe plot shëndet për 2023.

Dëshirojmë të shprehim falënderimet dhe mirënjohjen tonë për të gjithë anëtarët tanë, puna, mbështetja dhe angazhimi i të cilëve është thelbi i suksesit dhe ndikimit tonë si shoqatë. Në vazhdim, dëshirojmë të vlerësojmë mbështetjen dhe bashkëpunimin e partnerëve tanë të ndryshëm, duke përfshirë aktorë të ndryshëm institucionalë në sektorin e ujit, donatorët tanë, si dhe shoqatat rajonale fqinje të ujit. Viti 2022 shënoi një ndryshim të rëndësishëm për sektorin e ujit në Shqipëri, si rezultat i reformës kyçe në këtë sektor që parashikonte krijimin e 15 Shoqërive Rajonale Ujësjellës Kanalizime në të gjithë Shqipërinë. Reforma tashmë është materializuar dhe po përparon çdo ditë, dhe SHUKALB pret të mbështesë zbatimin e saj në Vitin e Ri 2023 dhe të punojë së bashku me shoqëritë e reja rajonale.

Një nga pikat kryesore të këtij viti të kaluar për ne ishte sigurisht Forumi i Ujit të Danubit 2022, të cilin e pritëm dhe bashkëorganizuam së bashku me IAWD, në datat 28-29 qershor 2022, në Tiranë, nën temën e përgjithshme “Energjizimi i Sektorit të Ujit në Rajonin e Danubit”. Forumi mblodhi së bashku 200 persona nga qeveria qendrore dhe lokale, agjencitë rregullatore, shoqëritë ujësjellës kanalizime dhe shoqatat profesionale, si dhe akademia, nga të gjitha vendet në rajonin e Danubit dhe më gjerë, dhe siguroi përmbajtje dhe mundësi të shkëlqyera për rrjetëzim gjatë dy ditëve të tij.

Pas Forumit të Ujit të Danubit, së bashku me IAWD dhe me mbështetjen e GIZ ORF MMS, ne organizuam Konferencën “Lidhja e Benchmarking dhe Menaxhimit të Aseteve – Mjetet kryesore për rregullatorët dhe vendimmarrësit”, më 30 qershor 2022. Konferenca u ndoq nga më shumë se 130 pjesëmarrës, që përfaqësonin kryesisht shoqëritë ujësjellës kanalizime në Shqipëri dhe Kosovë, por edhe në rajonin e Ballkanit, si dhe aktorë të tjerë të sektorit të ujit nga të dy vendet.

Në lidhje me aktivitetet tona të zhvillimit të kapaciteteve në vitin 2022, ne dhamë 2 kurse trajnimi dhe 1 webinar si pjesë e Programit tonë të Trajnimit, ku morën pjesë 44 pjesëmarrës nga 16 shoqëri ujësjellës kanalizime në të gjithë Shqipërinë duke mbuluar tema si pasqyrat financiare, shërbimi ndaj klientit dhe marrëdhëniet me publikun dhe rregulloret teknike për projektimin dhe ndërtimin e sistemeve të furnizimit me ujë dhe kanalizimeve.. Për më tepër, ne pilotuam Programin për “Hyrje në Sistemet e Kanalizimeve dhe Trajtimit të Ujërave të Ndotur për menaxherët dhe inxhinierët” në kuadër të Projektit Rrjeti Rajonal i Zhvillimit të Kapaciteteve (RCDN). Programi u ndoq nga 21 pjesëmarrës nga 6 shoqëri UK dhe 2 Bashki dhe konsistoi në trajnime dhe shkëmbim mes kolegësh në temat “Aspekte Rregullatore dhe të Financimit për Ujërat e Ndotur”, “Teknologjitë” dhe “Menaxhimi i Projekteve Infrastrukturore”.

Aktivitete të tjera për zhvillimin e kapaciteteve ishin zhvillimi dhe ofrimi i një workshopi 2-ditor me temë “Menaxhimi i Ujërave të Ndotura në kontekstin e Ekonomisë Qarkulluese” organizuar në partneritet me Global Water Partnership-Mediterranean (GWP-Med), dhe bashkë-organizimi i workshopit të Grupit DHI me temë “Analiza Hidraulike e Sistemit të Furnizimit me Ujë ose Binjakëve Dixhitalë për Menaxhimin e Ujit Pa të Ardhura dhe të Energjisë së Shoqërive Ujësjellës Kanalizime”.

SHUKALB angazhoi 25 trajnerë në të gjitha aktivitetet për zhvillimin e kapaciteteve të ofruara për shoqëritë UK gjatë vitit 2022. Përveç kësaj, ne ofruam mundësi zhvillimi profesional për trajnerët tanë nëpërmjet burimeve tona, si dhe në kontekstin e RCDN. Këto mundësi përfshinin 2 takime të dedikuara, 2 trajnime të trajnerëve për aftësitë gjenerike dhe 3 trajnime specifike të trajnerëve me temën e ujërave të ndotura. Në përgjithësi, gjatë vitit 2022 janë aftësuar 8 trajnerë.

Për vitin 2023, SHUKALB është i përkushtuar të vazhdojë të ofrojë programe të zhvillimit të kapaciteteve që i përgjigjen nevojave të shoqërive ujësjellës kanalizime, si dhe nevojave të sektorit më të gjerë të ujit, duke përdorur burimet e veta, apo në kuadër të partneritetit në rajon ose më gjerë.

Në vazhdim, SHUKALB u angazhua në mënyrë aktive në advokim për tema me interes të përbashkët dhe të rëndësishëm për anëtarët tanë drejt përmirësimit të cilësisë së shërbimeve të furnizimit me ujë dhe kanalizimeve për qytetarët. Në këtë drejtim, në kuadër të RCDN-së, ne hartuam një letër pozicioni mbi “Përmirësimin e Kornizës Rregullatore për Menaxhimin e Aseteve (MA) në Nivel Vendor”, drejtuar institucioneve qendrore për të marrë vendime të informuara bazuar në të dhënat e sakta të ofruara nga shoqëritë ujësjellës kanalizime. Në procesin e konsultimit me anëtarët tanë dhe aktorët kryesorë, u organizuan 3 takime të dialogut me palët e interesit  ku morën pjesë 70 përfaqësues nga institucione të ndryshme. Ju mund ta shkarkoni letrën e pozicionit duke aksesuar këtë LINK.

Gjatë vitit 2022, 18 shoqëri UK në Shqipëri morën pjesë në projektin Menaxhimi i Aseteve për Shoqëritë Ujësjellës Kanalizime (UK) në Shqipëri, përkatësisht në tre fazat e Argjendtë, e Artë dhe Platinum. Programi u zbatua nga SHUKALB dhe Hydro-Comp Enterprise si partner teknik dhe u mbështet nga GIZ ORF dhe IAWD. Shoqëria Ujësjellës Kanalizime Tiranë ishte shoqëria më e re që iu bashkua programit për herë të parë në Janar 2022. Katër kurse trajnimi u mbajtën mbi përdorimin e softuerit EDAMS duke ofruar ngritje kapacitetesh në temat: Menaxhimi i të Dhënave të Rrjetit, Auditimi i Ujit, Menaxhimi i Mirëmbajtjes dhe funksione më të avancuara të Menaxhimit të Integruar të Aseteve, me pjesëmarrjen e rreth 45 punonjësve të shoqërive UK.  SHUKALB së bashku me partnerin teknik Hydro-Comp Enterprise do të vazhdojnë të ofrojnë këtë shërbim për shoqëritë UK në Shqipëri, përtej programit SEEAM. Gjithashtu, SHUKALB është në dijeni dhe do të përshtatë programin duke marre parasysh realitetin e ri të reformës së sektorit të ujit dhe riorganizimit të shoqërive të ujësjellësit në 15 shoqëri të reja Rajonale.

Gjatë vitit 2022, SHUKALB zbatoi me sukses Programin D-LeaP “Plani i Sigurisë së Ujit dhe Menaxhimi i Krizave” (PSU&MK), për 3 shoqëri ujësjellës kanalizime, Durrës, Shkodër dhe Fier. Zbatimi i programit u mbështet nga Projekti RCDN dhe Shoqata Ndërkombëtare e Kompanive të Shërbimeve të Ujit në zonën e ujëmbledhësit të lumit Danub (IAWD). Shoqëritë UK të përfshirë në program kanë finalizuar Planin e tyre të Sigurisë së Ujit dhe Planin e Menaxhimit të Krizave, dhe aktualisht janë në proces miratimi përmes Këshillit Administrativ si dokumente të brendshme që do të përdoren dhe do t’i referohen në rast krize.

Në partneritet me SHUKOS, ne vazhduam dhe zhvilluam me sukses raundin e 8-të të Programit Krahasimi i Standardizuar (Benchmarking) për Shoqëritë UK në Shqipëri dhe Kosovë, në kuadër të Partneritetit te Danubit (D-LeaP), për 13 shoqëri në Shqipëri dhe Kosovë.

Gjatë muajve maj-qershor 2022, SHUKALB mbështeti Entin Rregullator të Ujit (ERRU) për prezantimin dhe ngritjen e kapaciteteve mbi Metodologjinë e re për Miratimin e Tarifave të Shërbimeve Ujësjellës-Kanalizime në Shqipëri. U organizuan katër seminare rajonale ku u prezantua Metodologjia e re e Përcaktimit të Tarifave për Shërbimet e Ujit dhe Ujërave të Ndotura e përgatitur nga ERRU. Në seminare morën pjesë 126 pjesëmarrës nga shoqëritë UK, Agjencia Kombëtare e Ujësjellës Kanalizimeve dhe Infrastrukturës së Mbetjeve (AKUM), GIZ Albania, ERRU dhe SHUKALB. Seminaret u organizuan me mbështetjen financiare të Bankës Botërore përmes Programit të Ujit të Danubit.

Konferenca dhe Ekspozita Vjetore e Përbashkët Ballkanike, e cila këtë vit shënoi 10 vjetorin e saj, u organizua në Prishtinë, Kosovë, më 8, 9, 10 nëntor 2022, duke u rikthyer si një event me pjesëmarrje fizike pas dy viteve të konferencave virtuale për shkak të COVID-19. Konferenca tërhoqi mbi 400 profesionistë të ujit që përfaqësonin shoqëritë ujësjellës kanalizime, komunitetin e donatorëve, kompani private, institucione akademike si dhe institucione të tjera të qeverisjes qendrore dhe vendore nga 16 vende të ndryshme. Pjesëmarrësit në Konferencë patën mundësinë të vizitonin Ekspozitën Teknike e cila u organizua paralelisht me Konferencën. Ekspozita tërhoqi 23 kompani private që vinin nga 10 vende të ndryshme nga rajoni i Ballkanit, Evropa, si dhe Izraeli, të cilat shfaqën produktet e tyre më të fundit, nga tubat, pompat, matësat, softuerët deri te shërbimet inxhinierike dhe menaxhuese.

Përsa i përket Programeve tona të Edukimit dhe Ndërgjegjësimit Publik, SHUKALB mbështeti Shoqëritë UK në Shqipëri në festimin e Ditës Botërore të Ujit 2022, me temë “Ujërat nëntokësorë – Të bëjmë të padukshmen të dukshme”. SHUKALB përgatiti dhe shpërndau video të shkurtra dhe postera me mesazhe informuese dhe ndërgjegjësuese mbi rëndësinë e ujërave nëntokësore, të cilat u përdorën më tej nga shoqëritë ujësjellës kanalizime në organizimin e fushatës së tyre ndërgjegjësuese dixhitale përmes mediave të tyre sociale. Gjithashtu, SHUKALB përgatiti dhe shpërndau fletëpalosje me mesazhe sensibilizuese, bluza, çanta lecke dhe karfica me logon e DBU dhe logon e shoqërive UK, të cilat u përdorën nga shoqëritë në organizimin e fushatës së tyre tradicionale ndërgjegjësuese në qytetet e tyre përkatëse.

Gjatë marsit 2022, për të dytin vit radhazi, SHUKALB bashkoi përpjekjet me Rotary Club të Haifa-s në Izrael, Hi-Teach dhe Rotary Club të Tirana International për organizimin e programit arsimor inovativ STEAM Rotary Hands Across Waters (RHAW) për shkollat e mesme në Shqipëri. Programi RHAW përdor sfidën globale të Ujit dhe Kanalizimeve dhe zgjidhje të reja të avancuara si bazë për edukimin bashkëpunues të shkencës ndërkulturore. Si pjesë e programit, shkollat pjesëmarrëse krijojnë binjakëzim dhe vendosin shkëmbime me shkolla të tjera që janë pjesë e programit, në vende të tjera. SHUKALB ka zbatuar Programin RHAW gjatë vitit aktual akademik në dy shkollat e mesme të Tiranës, “Ismail Qemali” dhe “Qemal Stafa” dhe planifikon ta shtrijë këtë program në më shumë shkolla në të gjithë vendin, gjithashtu me mbështetjen e shoqërive ujësjellës kanalizime anëtare.

Gjatë vitit 2022, SHUKALB në partneritet me IRIDRA dhe BOKU zbatuan projektin e titulluar “Zhvillimi i një dokument projekti për zbatimin e zgjidhjeve të bazuara në natyrë për trajtimin e ujërave të ndotura në dy zona rurale në basenin e lumit Drin”. Projekti u zbatua në kuadër të Projektit “Promovimi i Menaxhimit të Qëndrueshëm të Burimeve Natyrore në Evropën Juglindore, nëpërmjet përdorimit të qasjes Nexus”, nga Global Water Partnership-Mediterranean (GWP-Med) në partneritet me Shtetet e Bashkuara. Komisioni Ekonomik i Kombeve për Evropën (UNECE), financuar nga Agjencia Austriake e Zhvillimit (ADA). Qëllimi i dokumentit të projektit ishte identifikimi, vlerësimi dhe hartimi i dy projekteve pilot për zbatimin e një zgjidhjeje me bazë natyrore (NBS) për trajtimin e ujërave të zeza në zonat rurale në Shqipëri dhe Kosovë.

Të gjitha këto arritje janë rezultat i punës së palodhur të stafit të SHUKALB, mbështetjes së Bordit tonë të Drejtorëve dhe angazhimit të anëtarëve tanë. Ka ende shumë për të bërë, por bazuar në përvojën tonë prej 22 vitesh, ne kemi dëshmuar se mund t’ia dalim.