Rregullorja e rishikuar – Sfidat e rinovuara: Prof. Asoc. Enkelejda Gjinali adreson perspektivën e një vendi kandidat në BE në Webinarin KnowNow mbi Direktivën e Ujërave të Ndotura Urbane

Rregullorja e rishikuar – Sfidat e rinovuara: Prof. Asoc. Enkelejda Gjinali adreson perspektivën e një vendi kandidat në BE në Webinarin KnowNow mbi Direktivën e Ujërave të Ndotura Urbane

Shënim: Artikulli i mësipërm është marrë nga Voice of the Danube, faqja e internetit e Shoqatës Ndërkombëtare të Kompanive të Furnizimit me Ujë të Basenit të lumit Danub.

Siç do të lexoni në këtë artikull, Prof. Asoc. Enkelejda Gjinali, Lektore në Departamentin e Inxhinierisë së Mjedisit, Universiteti Politeknik i Tiranës, u përzgjodh si paneliste në webinar. Prof. Asoc. Enkelejda Gjinali prezantoi perspektivën dhe sfidat e Shqipërisë si shtet kandidat për në BE në lidhje me Direktivën e Trajtimit të Ujërave të Ndotura Urbane.

Për më shumë ju ftojmë të lexoni artikullin:

Tre dekada pas prezantimit të Direktivës Evropiane të Trajtimit të Ujërave të Ndotura Urbane, një rishikim në shkallë të gjerë tani po i afrohet vijës së finishit. Ai sjell përgjigje për sfidat dhe kërcënimet që ose nuk ishin aty ose nuk njiheshin 30 vjet më parë.

Fillimisht të lindura nga përgjigjet e improvizuara dixhitale gjatë krizës së Covid, webinarët KnowNow të Programit të Ujt tëDanubit kanë gjetur një bazë të konsiderueshme fansash dhe tani janë një element kryesor në menunë e informacionit të profesionistëve të sektorit të shërbimit të ujit kudo në rajon. Ata japin përmbledhje shumë të ngjeshur 75-minutëshe mbi temat aktuale, zakonisht në formatin e një prezantimi plus panel diskutimi me pyetje nga audienca të përfshira në shkëmbim.

22 shkurti solli një të parë në historinë e KnowNows – një webinar që shpërtheu kornizën kohore. “Ndoshta duhet të kemi një sesion tjetër së shpejti dhe të planifikojmë dy orë”, tha Michel Sponar, Zëvendës Drejtor në Drejtorinë e Përgjithshme të Komisionit Evropian për Mjedisin në fund të një diskutimi të gjallë që kishte tejkaluar bujarisht buxhetin e kohës në dispozicion, sepse tema e ditës ishte rishikimi aktual i Direktivës Evropiane të Trajtimit të Ujërave të Ndotura Urbane, dhe këtu rëndësia është shumë e lartë.

Moderuar nga Specialisti i Lartë i Burimeve Ujore të Bankës Botërore dhe Udhëheqësi i Ekipit të DWP Raimund Mair, webinari filloi me prezantimin e z. Sponar mbi synimet, proceset dhe rekomandimet e rishikimit të vazhdueshëm të direktivës që kishte hyrë në fuqi në 1991 dhe vazhdon të japë ende një gjeneratë më vonë: “Rezultatet janë të prekshme”, thotë Michel Sponar. “Ne kemi arritur të përmirësojmë me të vërtetë infrastrukturën kudo në BE dhe kemi përmirësuar cilësinë e ujit në mënyrë të matshme.” Megjithatë, një analizë e thelluar e kohëve të fundit identifikoi shumë hapësira për përmirësim dhe kjo do të trajtohet nga një rishikim i cili është aktualisht në diskutim në Parlamentin dhe Komisionin Evropian, me deklaratat e pozicionit të të dyve që priten së shpejti.

Z. Sponar njohu audiencën me përmbajtjen e draftit, duke vënë në dukje ndryshime të shumta me ndikim të konsiderueshëm: Direktiva e re do të zgjerojë mbulimin e saj nga 2000+ pe në aglomerate 1000+pe, do të përfshijë menaxhimin e integruar të ujit të shiut si një objektiv të përgjithshëm, do të vendosë standarde të përforcuar për heqjen e azotit dhe fosforit dhe do të sjellë një standard të ri emetimi për mikrondotësit, me një qasje të bazuar në risk dhe rregulla të përgjegjësisë për prodhuesit. Neutraliteti energjetik për sektorin e ujërave të ndotura do të jetë një objektiv tjetër i rëndësishëm i rishikimit, si dhe rritja e transparencës së sektorit si nxitës për përmirësimin e performancës, përmirësimi i aksesit në kanalizime për grupet e margjinalizuara dhe një sërë masash të shëndetit publik, duke përfshirë monitorimin e viruseve në ujërat e ndotura.

Ndryshimet e propozuara do të prodhojnë kosto totale prej 3,8 miliardë euro në vit me analizën kosto/përfitim që premton përfitime më të larta se kostot në çdo shtet anëtar të BE.

Pas prezantimit të z. Sponar, tre panelistë u ftuan të komentonin. E para që mori fjalën ishte Sanja Barbalic, Drejtore e Institutit të Menaxhimit të Ujit në Ujërat Kroate (Hrvatske vode). Ajo vuri në dukje sfidat për vendet e vogla me dendësi të ulët të popullsisë dhe tendenca të forta shpopullimi në zonat rurale, duke vënë në dukje se mbulimi i zgjeruar i direktivës së rishikuar do t’i detyrojë planifikuesit e zbatimit të kthehen në tabelën e hartimit dhe do t’i paraqesë vendet si Kroacia me sfida të konsiderueshme për të gjetur fuqi punëtore të nevojshme për menaxhimin e ndryshimeve të nevojshme.

Më pas, Enkelejda Gjinali nga Universiteti Politeknik i Tiranës, Shqipëri, prezantoi perspektivën e një shteti kandidat. Pasi ka hyrë në negociatat formale të anëtarësimit vitin e kaluar, Shqipëria po finalizon aktualisht dy planet e para të zbatimit të direktivës për Direktivën e Ujit të Pijshëm dhe Direktivën e Trajtimit të Ujërave të Ndotura Urbane, bazuar në kriteret aktuale të vlefshme. 2.3 miliardë euro do të nevojiten për të zbatuar plotësisht Direktivën aktuale të trajtimit të ujërave të ndotura urbane në Shqipëri dhe direktiva e rishikuar do të paraqesë sfida të konsiderueshme shtesë.

Së fundi, Csaba Bauer nga kompania rumune e ujësjellësit Aquaserv shtoi perspektivën operacionale, duke vënë në dukje dy çështje kryesore me direktivën e rishikuar, njëra është se afatet janë shumë të ngushta, tjetra është kostoja: “Ne po diskutojmë dy lloje kostosh këtu, njëra është kostoja e investimeve dhe shpresojmë se do të përfitojmë nga fondet e BE-së këtu, por duhet të kemi parasysh edhe kostot operacionale.” Kompania e z. Bauer aktualisht po vlerëson situatën në lidhje me nutrientët, mikrondotësit dhe neutralitetin e energjisë, kjo e fundit shkakton dhimbje koke të veçanta sepse disa objekte thjesht nuk kanë hapësirën e nevojshme për të instaluar tretës anaerobe shtesë ose impiante diellore. Ai vëren: “Unë nuk shoh terrenin e nevojshëm për të gjitha instalimet e nevojshme për të krijuar pavarësinë energjetike.”

Megjithatë, të gjithë panelistët ranë dakord se rishikimi do të sjellë mundësi të konsiderueshme. Sanja Barbalic mirëpret mundësinë që një vend shumë i varur nga turizmi si Kroacia të përmirësojë komunikimin me popullsinë rreth vlerës së një mjedisi të shëndetshëm dhe infrastrukturave funksionale, për të përmirësuar efiçencën e energjisë dhe për të përmirësuar trajtimin e ujërave të ndotura dhe menaxhimin e llumit. Ajo sheh gjithashtu një mundësi të jashtëzakonshme në përfshirjen e prodhuesit të propozuar. Enkelejda Gjinali pret në vazhdim që vendi i saj të përfitojë nga përvoja kolektive e dekadave të zbatimit të masave miqësore me mjedisin dhe Csaba Bauer pret të lexojë versionin përfundimtar të Direktivës së re të Trajtimit të Ujërave të Ndotura Urbane, duke uruar të gjithë të përfshirëve “fuqinë për ta zbatuar atë dhe të jenë të lumtur me të”.

Një përmbledhje gjithëpërfshirëse, prezantimi i ofruar si dhe videoja e webinarit janë në dispozicion në linkun më poshtë.

VoD – Revised Regulation, Renewed Challenges: The EU Urban Wastewater Treatment Directive (iawd.at)