Prezantohet Strategjia e Integruar për Sanitetin dhe Menaxhimin e Ujërave të Shiut për Tiranën e Madhe në Workshopin e Validimit dhe Përmbyllës

Më 21 korrik 2026, përfaqësues të institucioneve kombëtare dhe vendore, shoqërive ujësjellës-kanalizime, institucioneve financiare ndërkombëtare, akademisë, partnerëve të zhvillimit dhe ekspertëve të sektorit u mblodhën në Tiranë për Workshopin e Validimit dhe Përmbyllës së Strategjisë së Integruar për Sanitetin dhe Menaxhimin e Ujërave të Shiut për Tiranën e Madhe. Aktiviteti shënoi përfundimin e një iniciative të rëndësishme të planifikimit strategjik, e cila synon të përcaktojë të ardhmen e menaxhimit të ujërave të ndotura, sanitetit dhe ujërave të shiut në bashkitë Tiranë, Kamëz dhe Vorë.

Projekti financohet nga Sekretariati Shtetëror Zviceran për Çështjet Ekonomike (SECO) dhe zbatohet nga AKUK, me mbështetjen teknike të ECOPSIS, E.B.S. Shpk dhe Eawag. SHUKALB ka mbështetur këtë iniciativë përmes aktiviteteve të angazhimit të aktorëve të interesit, duke kontribuar në një proces konsultimi gjithëpërfshirës me aktorët kryesorë të sektorit.

I organizuar nën drejtimin e Agjencisë Kombëtare të Ujësjellës-Kanalizimeve (AKUK), workshopi mblodhi 42 pjesëmarrës për të shqyrtuar vizionin e Strategjisë, gjetjet kryesore dhe rekomandimet përpara miratimit të saj përfundimtar. Fjalët përshëndetëse u mbajtën nga Ermal Murati, Drejtor i Përgjithshëm i Politikave dhe Zhvillimit të Infrastrukturës dhe Territorit në Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjisë, dhe Philipp Arnold, Zëvendës Shef i Misionit pranë Ambasadës së Zvicrës në Shqipëri.

Gjatë workshopit, ekipet konsulente prezantuan qasjen e integruar të Strategjisë për adresimin e sfidave të sanitetit dhe menaxhimit të ujërave të shiut në Tiranën e Madhe. Diskutimet u përqendruan në investimet në infrastrukturën e ujërave të ndotura, sistemet e centralizuara dhe të decentralizuara të sanitetit, menaxhimin e llumit fekal, menaxhimin e ujërave të shiut dhe përmbytjeve urbane, reformat institucionale, nevojat për forcimin e kapaciteteve, prioritetet e investimeve dhe hapat e mëtejshëm drejt zhvillimit të masterplanit rajonal.

Strategjia ofron një udhërrëfyes afatgjatë për përmirësimin e shërbimeve të sanitetit në Tiranën e Madhe, një zonë që aktualisht ka rreth një milion banorë. Ndërsa pothuajse të gjithë banorët e lidhur me rrjetin e kanalizimeve shërbehen përmes një sistemi të kombinuar kanalizimesh, ujërat e ndotura ende shkarkohen pa trajtim në lumenjtë Lana dhe Tirana. Në të njëjtën kohë, një pjesë e konsiderueshme e popullsisë periurbane mbështetet në sisteme individuale të sanitetit (on-site), me shërbime të kufizuara për menaxhimin e llumit. Adresimi i këtyre sfidave është thelbësor ndërsa Shqipëria vijon procesin e përafrimit me Direktivën e BE-së për Trajtimin e Ujërave të Ndotura Urbane dhe kërkesat e tjera mjedisore evropiane.

E zhvilluar mbi bazën e qasjes së Sanitetit Gjithëpërfshirës në Nivel Qyteti (Citywide Inclusive Sanitation – CWIS), Strategjia kombinon masa teknike, institucionale dhe rregullatore për të orientuar investimet e ardhshme dhe për të përmirësuar shërbimet si në zonat me rrjet kanalizimesh, ashtu edhe në zonat pa rrjet. Ajo integron dy drejtime plotësuese pune: infrastrukturën e centralizuar për grumbullimin dhe trajtimin e ujërave të ndotura, përfshirë modelimin hidraulik, impiantet e trajtimit të ujërave të ndotura dhe menaxhimin e ujërave të shiut; si dhe zgjidhjet e decentralizuara të sanitetit, përfshirë menaxhimin e llumit fekal dhe modelet e shërbimit për zonat ku lidhja me sistemin qendror të kanalizimeve nuk është ekonomikisht e realizueshme.

Rekomandimet kryesore përfshijnë ndërtimin me faza të impianteve të trajtimit të ujërave të ndotura që do t’i shërbejnë Tiranës së Madhe, së bashku me kolektorë të rinj kryesorë të kanalizimeve dhe infrastrukturën për menaxhimin e shkarkimeve nga sistemet e kombinuara të kanalizimeve, me qëllim reduktimin e ndotjes dhe përmirësimin e menaxhimit të ujërave të shiut gjatë reshjeve intensive. Modelimi i avancuar hidraulik dhe i përmbytjeve ka identifikuar gjithashtu zonat e cenueshme nga përmbytjet urbane, duke mbështetur planifikimin e ardhshëm të infrastrukturës dhe masat për rritjen e qëndrueshmërisë ndaj ndryshimeve klimatike.

Strategjia thekson gjithashtu rëndësinë e qeverisjes efektive, përcaktimit të qartë të përgjegjësive institucionale dhe modeleve të qëndrueshme të ofrimit të shërbimeve për sistemet e decentralizuara të sanitetit. Ajo rekomandon forcimin e kuadrit rregullator, krijimin e një regjistri kombëtar të gjeoreferencuar për sistemet individuale të sanitetit dhe përmirësimin e mekanizmave të monitorimit dhe përputhshmërisë në përputhje me Direktivën e rishikuar të BE-së për Trajtimin e Ujërave të Ndotura Urbane.

Programi i propozuar i investimeve shtrihet deri në vitin 2055 dhe kombinon projekte të mëdha infrastrukturore me reforma institucionale, zhvillimin e kapaciteteve, përmirësimin e tarifave dhe iniciativa për ndërgjegjësimin publik. Duke integruar zgjidhjet inxhinierike me përmirësimet në qeverisje, Strategjia synon të krijojë një sistem saniteti të koordinuar, rezistent dhe të qëndrueshëm nga pikëpamja mjedisore, i aftë për të përmbushur nevojat e një zone metropolitane në rritje.