{"id":5985,"date":"2021-03-05T15:50:14","date_gmt":"2021-03-05T14:50:14","guid":{"rendered":"https:\/\/demo.shukalb.al\/?p=5985"},"modified":"2022-11-24T11:16:56","modified_gmt":"2022-11-24T10:16:56","slug":"roli-i-rregullatorit-ekonomik-ne-sektorin-uk-ne-shqiperi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shukalb.al\/?p=5985&lang=sq","title":{"rendered":"Roli i Rregullatorit Ekonomik n\u00eb Sektorin UK n\u00eb Shqip\u00ebri"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_3586\" aria-describedby=\"caption-attachment-3586\" style=\"width: 273px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/shukalb.al\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/N.-Shani_re_elected.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-3586\" src=\"http:\/\/shukalb.al\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/N.-Shani_re_elected-273x300.jpg\" alt=\"\" width=\"273\" height=\"300\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-3586\" class=\"wp-caption-text\"><em>Ndri\u00e7im Shani, Kryetar i Entit Rregullator t\u00eb Ujit<\/em><br \/><em>Foto nga ERRU<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<p>Rregullatori Ekonomik n\u00ebnkupton kontrollin ligjor mbi operator\u00ebt UK me q\u00ebllim kap\u00ebrcimin e problemeve t\u00eb karakterit monopol t\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb furnizimit me uj\u00eb dhe kanalizimeve.Sh\u00ebrbimet e furnizimit me uj\u00eb jan\u00eb jet\u00ebsore p\u00ebr komunitetin dhe p\u00ebrgjith\u00ebsisht kan\u00eb kosto t\u00eb larta, por jan\u00eb ekstremisht t\u00eb domosdoshme, q\u00eb i detyron konsumator\u00ebt t\u00eb jen\u00eb gati t\u00eb paguajn\u00eb tarifa mjaft t\u00eb larta vet\u00ebm q\u00eb ti ken\u00eb k\u00ebto sh\u00ebrbime.\u00a0 Duke qen\u00eb sh\u00ebrbim monopol p\u00ebr shkak t\u00eb domosdoshm\u00ebris\u00eb s\u00eb k\u00ebtyre sh\u00ebrbimeve ato mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb c\u00ebnueshme nga ky abuzim.<\/p>\n<p><strong><em>1. Rregullatori si garant i aplikimit t\u00eb tarifave t\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb bazuara n\u00eb kosto t\u00eb justifikuara<\/em><\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebrgjith\u00ebsisht n\u00eb sh\u00ebrbimet monopol, operator\u00ebt privat\u00eb synojn\u00eb fitime maksimale duke fryr\u00eb artificialisht kostot p\u00ebr rrjedhoj\u00eb dhe tarifat ndaj konsumator\u00ebve. I nj\u00ebjti fenomen mund t\u00eb ndodh\u00eb edhe me operator\u00ebt publike duke patur si tendenc\u00eb fryrjen e kostove p\u00ebr shkak t\u00eb produktivitetit t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore, si dhe p\u00ebr korrupsion.<\/p>\n<p>Tek operator\u00ebt publik\u00eb ndodh gjithashtu edhe fenomeni i kund\u00ebrt i mbajtjes s\u00eb tarifave n\u00ebn kosto p\u00ebr arsye kryesisht politike, q\u00eb rezulton edhe kjo nj\u00eb praktik\u00eb jo produktive. N\u00eb k\u00ebto raste ato vazhdimisht jan\u00eb n\u00eb pritje t\u00eb subvencionimeve nga qeveria qendrore p\u00ebr sh\u00ebrbimet e ofruara konsumator\u00ebve. Mungesa e mir\u00ebmbajtjes dhe t\u00eb investimeve t\u00eb nevojshme n\u00eb sistemet e FU dhe KUN sjell uljen e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb sh\u00ebrbimeve ndaj konsumator\u00ebve.<\/p>\n<p>P\u00ebr arsyet e m\u00ebsip\u00ebrme, qeveria qendrore me an\u00eb t\u00eb rregullator\u00ebve ka adaptuar politika t\u00eb cilat mund\u00ebsojn\u00eb vendosjen e tarifave n\u00eb nivel t\u00eb till\u00eb q\u00eb t\u00eb mbulojn\u00eb kostot e justifikuara, si dhe luajn\u00eb rolin e tyre si barrier\u00eb p\u00ebr ndalimin e rritjes s\u00eb tarifave bazuar n\u00eb kosto t\u00eb pajustifikuara. Nga ana tjet\u00ebr Rregullatori luan nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb m\u00ebnjanimin e tendenc\u00ebs s\u00eb pushteteve vendore q\u00eb p\u00ebr arsye politike u imponojm\u00eb shoq\u00ebrive UK mbajtjen e tarifave t\u00eb ul\u00ebta, me t\u00eb cilat nuk arrijn\u00eb t\u00eb mbulojn\u00eb kostot e justifikuara t\u00eb operimit dhe t\u00eb mir\u00ebmbajtjes t\u00eb aktivitetit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Shkurtimisht, Rregullatori z\u00ebvend\u00ebson rolin q\u00eb luan konkurrenca n\u00eb vendosjen e \u00e7mimeve n\u00eb tregjet e tjera jo monopole ku ofrohen sh\u00ebrbime nga operator\u00ebt p\u00ebr konsumator\u00ebt me tarifa t\u00eb arsyeshme dhe q\u00eb vet rregullohen nga tregu.<\/p>\n<p><strong><em>2. Rregullatori siguron zbatimin e politikave te qeverise qendrore, vendos standarde dhe\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>licencon shoq\u00ebrit\u00eb UK<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Me reform\u00ebn e decentralizimit n\u00eb vend n\u00eb vitin 2007 qeveria qendrore ka humbur mund\u00ebsin\u00eb e kontrollit ndaj shoq\u00ebrive UK, si me an\u00eb t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb aseteve, ashtu dhe me an\u00eb t\u00eb em\u00ebrimit t\u00eb bordit dhe drejtor\u00ebve ekzekutive t\u00eb tyre. Referuar ligjit organik \u201cP\u00ebr Vet\u00ebqeverisjen Vendore\u201d shoq\u00ebrit\u00eb UK jan\u00eb n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb plot\u00eb t\u00eb autoriteteve t\u00eb pushteteve vendore.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb qeveria qendrore ka p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e hartimit t\u00eb strategjis\u00eb dhe politikave p\u00ebr sh\u00ebndoshjen e sektorit UK, si dhe vendosjen e objektivave p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr periudhat afatshkurtra, t\u00eb mesme dhe afatgjata.<\/p>\n<p>Operator\u00ebt p\u00ebr arsyet e m\u00ebsip\u00ebrme p\u00ebrgjith\u00ebsisht jan\u00eb t\u00eb interesuar t\u00eb ndjekin objektivat t\u00eb interesave t\u00eb ngushta t\u00eb tyre sesa ato t\u00eb vendosura nga qeveria qendrore. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr Rregullatori \u00ebsht\u00eb i domosdosh\u00ebm si nj\u00eb instrument q\u00eb garanton zbatimin e ligjshm\u00ebris\u00eb n\u00eb nivel strategjik, p\u00ebrfshir\u00eb ato t\u00eb politikave t\u00eb qeveris\u00eb qendrore, si dhe vendosjen e standardeve t\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb shoq\u00ebrive ndaj konsumator\u00ebve. Nga ana tjet\u00ebr Rregullatori si institucioni kompetent ka detyr\u00ebn e licencimit t\u00eb shoq\u00ebrive UK bazuar n\u00eb kritere tekniko-ligjore q\u00eb k\u00ebto t\u00eb fundit duhet t\u00eb p\u00ebrmbushin.<\/p>\n<p><strong><em>3. Pushtetet vendore kan\u00eb munges\u00eb kapacitetesh financiare p\u00ebr t\u00eb mund\u00ebsuar subvencionimin e sh\u00ebrbimeve t\u00eb uj\u00ebsjell\u00ebs kanalizimeve<\/em><\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vendin ton\u00eb aktualisht 49\/57 t\u00eb shoq\u00ebrive UK kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr subvencione p\u00ebr t\u00eb mbuluar kostot e Operim &amp; Mir\u00ebmbajtjes p\u00ebr sh\u00ebrbimet e ofruara, n\u00eb t\u00eb cilat duhen shtuar edhe kostot p\u00ebr investimet e nevojshme n\u00eb sektor.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr asnj\u00eb nga pushtetet vendore n\u00eb vend nuk gjeneron t\u00eb ardhura nga sistemi vendor fiskal q\u00eb t\u00eb arrij\u00eb t\u00eb mbuloj\u00eb 100% e m\u00eb shum\u00eb t\u00eb k\u00ebrkesave q\u00eb i detyron ligji p\u00ebr t\u00eb kryer funksionet e veta. Aktualisht t\u00eb ardhurat e gjeneruara nga sistemi fiskal prej tyre rezultojn\u00eb n\u00eb vlerat jo m\u00eb shum\u00eb se 70% p\u00ebr mbulimin e k\u00ebtyre k\u00ebrkesave. Kjo gjendje p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb penges\u00eb q\u00eb pushtetet vendore t\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb financiarisht t\u00eb afta q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb kompensojn\u00eb diferencat kosto-t\u00eb ardhura nga tarifa n\u00eb ofrimin e sh\u00ebrbimeve UK. Var\u00ebsia nga qeveria qendrore shtrihet akoma m\u00eb tej p\u00ebr t\u00eb financuar nevojat p\u00ebr investime fizike n\u00eb sistemet e FU dhe KUN.<\/p>\n<p>P\u00ebrligj\u00ebsimi i k\u00ebsaj var\u00ebsie i orienton pushtetet vendore q\u00eb ti mbajn\u00eb n\u00eb nivel t\u00eb ul\u00ebt (n\u00ebn kosto)\u00a0 tarifat e sh\u00ebrbimeve UK meq\u00eb subvencionimi i tyre kryhet relativisht leht\u00eb nga qeveria qendrore.<\/p>\n<p>P\u00ebr sa m\u00eb sip\u00ebr \u00ebsht\u00eb e nevojshme q\u00eb analiza, vendim-marrja dhe monitorimi i tarifave sipas kostove t\u00eb justifikuara dhe t\u00eb p\u00ebrballueshme nga konsumator\u00ebt t\u00eb jet\u00eb atribut i Rregullatorit si organ i specializuar n\u00eb k\u00ebto drejtime dhe me autoritetin e duhur p\u00ebr t\u00eb garantuar k\u00ebt\u00eb proces.<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 14px;\"><em>4. Pushtetet vendore kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr asistenc\u00eb p\u00ebr t\u00eb implementuar metodologjin\u00eb e vendosjes s\u00eb tarifave, monitorimin dhe plot\u00ebsimin e kushteve t\u00eb licenc\u00ebs nga shoq\u00ebrit\u00eb UK<\/em><\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi pushtetet vendore nuk i kan\u00eb kapacitetet e duhura p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur zbatimin e k\u00ebrkesave t\u00eb nj\u00eb metodologjie t\u00eb koh\u00ebs p\u00ebr vendosjen e tarifave ndaj konsumator\u00ebve. Rregullatori luan nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm duke asistuar shoq\u00ebrit\u00eb UK kur ato aplikojn\u00eb p\u00ebr tarifa t\u00eb reja pran\u00eb saj, si dhe duke monitoruar zbatimin e k\u00ebrkesave dhe standardeve q\u00eb k\u00ebrkon metodologjia e vendosjes s\u00eb tarifave. Shoq\u00ebrit\u00eb UK kan\u00eb nevoj\u00eb gjithashtu t\u00eb monitorohen n\u00ebse i aplikojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb korrekte tarifat e aprovuara nga Rregullatori, si dhe t\u00eb kushteve t\u00eb licenc\u00ebs s\u00eb p\u00ebrftuar nga kjo e fundit.<\/p>\n<p>Si konkluzion, Rregullatori n\u00eb nj\u00eb mjedis monopoli sh\u00ebrbimesh luan rolin, si :<\/p>\n<p><strong><em>\u201cInstitucioni q\u00eb Vendos Rregullat, Monitoron, Detyron &#8211; Ndryshon Tarifat, vendos standardet e sh\u00ebrbimeve dhe licencon p\u00ebr to shoq\u00ebrit\u00eb UK.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Rregullatori Ekonomik n\u00ebnkupton kontrollin ligjor mbi operator\u00ebt UK me q\u00ebllim kap\u00ebrcimin e problemeve t\u00eb karakterit monopol t\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb furnizimit me uj\u00eb dhe kanalizimeve.Sh\u00ebrbimet e furnizimit me uj\u00eb jan\u00eb<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[281],"tags":[],"class_list":["post-5985","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-burimi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shukalb.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shukalb.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shukalb.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shukalb.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shukalb.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5985"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/shukalb.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5985\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shukalb.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shukalb.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shukalb.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}